Categorie archief: energie

Duurzame energie, wind, water, perpetual machines,….

Wind is van en voor iedereen

Ter gelegenheid van de ‘Global Wind Day’ op 15 juni 2017 vroegen Transitie Limburg, Hart boven Hard, Bronsgroen, greenpeace e.a voor het derde jaar op rij aan de ‘bewindvoerders’ om een deel van de wind te ‘reserveren’ voor de eigen burgers. We vroegen concreet om dit democratisch te verankeren via een gemeenteraadsbesluit.

Wind is een lokale natuurlijke rijkdom die voor iedereen toegankelijk zou moeten zijn.

In de strijd tegen klimaatopwarming en vervuiling is het gebruik van hernieuwbare energie noodzakelijk. Op sociaal en democratisch vlak is het belangrijk dat burgers niet enkel financieel kunnen deelnemen (geld inleggen en een return ontvangen), maar ook dat bouw en beheer van het goed en toezicht op de werking en beheer transparant zijn. Een coöperatief project volgens de ICAprincipes hoort bij dergelijke aanpak.

De toespraak van burgemeester Wim Dries aan C-mine (Genk) geeft ons de hoop dat het beleid hier oren naar heeft. Het zou een mooie realisatie zijn als we in Genk een windmolen van, voor en door burgers konden realiseren.

Energievoorziening in Limburg

Naderende verkiezingen: hoe zien we de toekomst m.b.t. energie? Voor politici, betrokken ambtenaren geëngageerde en milieubewuste burgers: Erik Van den Abbeele schreef voor de Werkgroep Energie van Transitie Limburg onderstaand ontwerp. Opmerkingen en suggesties zijn welkom!

(Een aanzet voor een visietekst rond andere Transitiethema’s als voeding, economie, agrocultuur,… trouwens ook.)

MEMORANDUM : Constructief omschakelen van de energievoorziening in Limburg

Werkgroep Energie van TRANSITIE LIMBURG v.z.w.
(een platform van Transitie Limburg, Greenpeace Limburg, Bronsgroen S.V., De Limburgse Milieukoepel, Natuurpunt Limburg , Steunpunt Buurtopbouwwerk…)
Transitie Limburg ijvert voor zoveel mogelijk lokale, mens- & milieuvriendelijke(r)  en gezonde(r) producten, diensten en technieken die iedereen te goede komen.  En dus ook voor kleinschalige(r), duurzame energie zonder fossiele brandstoffen of kerncentrales.

AANLEIDING :

De kolencentrale van Langerlo sluit binnenkort. De piste van vervanging door een biomassa-centrale in Langerlo liep dood, en was op vlak van duurzaamheid en gezondheid , zeker op termijn geen wenselijke optie, zoals al bleek uit de eerste studie van Energyville.

UITDAGING:

In heel de samenleving moeten we streven naar energiebesparing en een omschakeling naar mens- en milieuvriendelijke niet-fossiele energiebronnen: zonne- en windenergie en op geschikte plekken ook geothermie en waterkracht. Ook in Limburg: private burgers, wijken, gemeenten, bedrijven, overheids- en private ondernemingen en diensten…moeten zich ervan bewust zijn dat ze elk mede verantwoordelijk zijn over hoe we nu en in de toekomst ecologisch en sociaal verantwoord dienen om te gaan met onze energieverspilling en energiegebruik…

WAT HOUDT DE NOODZAKELIJKE OMSCHAKELING IN ?

  1. Programma’s op niveau van burgers, over wijken en gemeenten, tot hogere overheden, inzake energiebesparing, -productie, -distributie, -opslag en isolatie.
  1. Programma’s inzake goederenproductie: van materiaal- en energieverspilling naar hergebruik en herstelling; inzetten van burgers en bedrijven en overheid op systematisch werken volgens kringloopprincipes reeds vanaf het ontwerp.
  1. Inzetten op interuniversitaire samenwerking voor verder studiewerk, cfr. Greenville, Energyville….o.m. inzake

-voorbeeldprojecten in binnen- en buitenland m.b.t. energiebesparing/recuperatie, lokale productie, opslag en distributie van zonne- en windenergie (lokale geschikte dakoppervlakten, sites voor windenergie, ook kleinere windmolens  …)

-onderzoek naar potentiële tewerkstellingsbehoefte en -effecten voor de noodzakelijke omschakeling: in productie, installatie, opslag en lokale distributienetten voor zonne- en windenergie; initiatieven inzake isolatie gebouwen  en andere energiebesparingvormen en kringloopinitiatieven, reparatiewerkplaatsen…

-onderzoek naar hergebruik van afval als (ecologisch verantwoord!) materiaalgebruik en grondstof

-onderzoek naar functioneringsmodaliteiten en modellen voor lokale zonne- en windenergieopwekking volgens een coöperatief aandeelhoudersmodel op wijkniveau (burgers participeren zelf in het beheer van hun energievoorziening), zodat de opbrengsten van de opgewekte energie ten goede komen aan de mee-investerende burgers en lokale overheden (die trouwens kunnen tussenkomen in het bemiddelen met eigenaars en huurders inzake bv. vrijliggende en geschikte dakoppervlakten bij plaatsing en “uitbating” van de zonne-energie ).

Bestaande projecten in binnen- en buitenlands bestuderen én modellen experimenteel opzetten en faciliteren…en…vermenigvuldigen (bekendmaken)…

-onderzoek naar opslagmogelijkheden voor lokale energieproductie (bij productie van niet onmiddellijk te consumeren stroom of warm water (geothermie).

  1. Ontwikkelen en ondersteunen van lokale initiatieven in lokale overheidshanden , en coöperaties van lokale burgers op wijkniveau inzake collectief isoleren, plaatsen en exploiteren van zonnepanelen en kleinere windmolens.
  1. In de noodzakelijke omschakeling moet ten allen prijze vermeden worden dat er monopolievorming van privaat en publiek kapitaal plaatsvindt: wij opteren voor een brede waaier aan lokale initiatieven, binnen een coöperatief model volgens de 7 ICA-principes (International Co-operative Alliance), waarvan de opbrengst terugkeert naar de participerende burgers.
  1. Steun aan ontwerpers, architecten, bedrijven, burgers die inzetten op minder energie- en materiaalgebruik, en op repareerbaarheid en hergebruik.
  1. Wij willen geen grootschalige energiewinning (verbranding afval, grote oppervlakten zonnepanelen, grote windmolenparken …) in natuurgebied. De bebouwde omgeving en industriële zones horen ook nieuwe, duurzame en ecologisch verantwoorde energieprojecten te herbergen: geen natuur of bos kunnen we nog missen; er moet dan ook een definitief moratorium komen op verder aansnijden van natuur- en bosgebied in de ruimtelijke ordening!
  1. Uiterst belangrijk is het ontwikkelen van kleinschalige projecten op wijk- , buurt-, gemeentelijk niveau, van pilootprojecten van coöperatieve en lokale energieproductie, opslag en distributie: hier dient een synergie nagestreefd tussen privaat en coöperatief aandeelhouderschap, publieke investering, buurt- en wijkwerkingen, en middenveld, en transitiewerkingen , publieke middelen (zoals deze die ooit bestemd waren voor subsidie aan een niet-ecologische biomassacentrale …)
  1. Dit vraagt ook om een omschakeling/vorming van al wie nu nog werkt in de traditionele energiecentrales : een gunstige uitstapregeling voor bv., werknemers van centrales als Langerlo, die gesloten worden, met als mogelijk alternatief voor wie nog wil/kan werken …gerichte herscholing (door VDAB…) voor inzet in de energie-omschakeling.
  1. Elke gemeente zou een transitie-ambtenaar en – dienst moeten krijgen, die transitie-initiatieven lokaal kan stimuleren, en elke gemeente zou een lokaal energieplan moeten maken (met burgerparticipatie), waarbij lokaal buurt- en wijkgericht wordt gestimuleerd inzake kringloopwerking, energiebesparing, energieproductie aan de hand van zonne-en windenergie, en lokale opslag (met betrekking tot piekproducties) én lokale distributie en verbreding van de burgerparticipatie…
  1. Op Provinciaal niveau dient een overleg- en plannings- en stimuleringsbeleid gevoerd te worden , boeiende projecten lokaal en internationaal, bv. in het kader van Euregiowerking, Europese uitwisselingen, streekontwikkeling en intergemeentelijk…enz… in de kijker plaatst Elders zijn er al heel wat boeiende initiatieven en inspiratie te vinden! Maak uitwisseling mogelijk door Bezoek ter plekke voor participanten in de noodzakelijke energie-omslag, studiewerk, en toepassen van het geleerde…in eigen provincie….Synergie stimuleren en dynamiek losweken en ondersteunen!
  1. Werken aan een beter openbaar-, en energiezuinig(er) en milieuvriendelijk(er) vervoer en mobiliteit. (Idem voor openbare verlichting…)

Langerlo: biomassacentrale dooft uit

Genk, 21 maart 2017 – We kunnen meer dan genoeg zonne- en windenergie opwekken om de biomassacentrale in Langerlo te vervangen. Bovendien sparen we zo meer dan 1 miljard aan subsidies uit. Dat blijkt uit een nieuw rapport (1) van onderzoeksinstelling EnergyVille op vraag van Greenpeace, Bond Beter Leefmilieu en lokale partners in Transitie Limburg. Het schrappen van de voorziene subsidies aan Langerlo kan de Turteltaks verlagen én ons helpen ambitieuzer in te zetten op de energie van de toekomst.

Transitiegroepen ijveren wereldwijd voor een lokale overgang naar een fossiele brandstof arme, milieu- en mensvriendelijke samenleving. Transitie Limburg wil netwerken tussen mensen en groepen met gelijkaardige doelstellingen. Zo zijn er onder meer bruggen met bv Greenpeace Limburg, Bronsgroen, Hart boven Hard, Vreucht van Eigen Bodem, LETS Limburg, volkstuinen, …

Hier vind je onze studie van EnergyVille en de samenvattende presentatie van de persconferentie.

Transitie: samen naar mens- & milieuvriendelijke jobs & energie

De afsluitende tekst van Transitie Limburg voor
de persontmoeting ivm de biomassacentrale van Langerlo met daarop toegelicht
Energiebehoefte en omschakeling naar zonne- en windenergie door EnergyVille,
Herkomst van biomassa brandstof door BBL,
Gezondheidsaspecten door Dr. Harrie De Witte

Transitie Limburg zet zich, zoals transitiegroepen en Transition Towns overal ter wereld, in voor een samenleving die niet langer gebaseerd is op het verbruiken van fossiele brandstof.

Omdat:

  • die voorraden eindig zijn (zie Rapport van de Club van Rome)
  • er zoveel vervuilende en ziekmakende afvalproducten vrijkomen,
  • de gebruikte technieken onvoldoende efficiënt zijn en een zeer laag rendement hebben
  • het verdienmodel slechts enkele kapitaalkrachtige groepen, maar niet de gebruikers ten goede komt.

Als Langerlo biomassa gaat verbranden wordt er een heel dun laagje groene verf over de oude centrale gesmeerd. Een laagje dat 10 jaar kan meegaan. Maar ons ondertussen met een heel ongezonde situatie laat zitten.

De voorgestelde factcheck van EnergyVille stelt structurele alternatieven voor die werken op lange termijn en die we samen met alle partners uit ons netwerk aan onze beleidsmakers willen presenteren. Als de provincie Limburg  voor “Klimaat Neutraal” wil gaan, is een grote biomassacentrale in Langerlo een slechte keuze.

Om Klimaat Neutraal te worden is een Transitie nodig, een algemene omslag naar zonne- en windenergie. Wij nodigen belanghebbenden en ook onze overheden uit om hier volop aan mee te werken.

In datzelfde kader vragen we ook aandacht voor het personeel dat in de sector werkt. In Limburg kunnen we een voorsprong nemen door onderzoek te doen naar omscholingsmogelijkheden van personeel van verouderde energiecentrales als Langerlo, naar de nieuwe jobs die nodig zijn in de hernieuwbare energie: installateurs van zonnepanelen, constructie en montage van windmolens en lokale opslag voor collectief geproduceerde energie.

We zetten ook in op meer energie-efficiëntie, zowel in openbare gebouwen als bij particulieren: ook daar zijn heel wat extra jobs te creëren, zowel in de reguliere als in de sociale economie, bv om panden te isoleren. Op die manier worden niet alleen de energieproductie, maar ook de jobs, duurzaam en toekomstgericht. Dit is een piste die zeker op korte termijn samen met VDAB, vakbonden en vormingsinstanties verder moet onderzocht worden.

Transitie Limburg staat voor lokale en kleinschalige projecten met burgerparticipatie.

Daarom geloven we eerder in subsidie en steun voor plaatselijke projecten:

  • van coöperatieve energieproductie, energieopslag en -distributie en energiebesparing :
  • op buurt- en wijkniveau, in nieuwbouw en bij bestaande wijken en beschikbare dakoppervlakten.
  • met nieuwe tewerkstellingsperspectieven in nieuwe, gezonde jobs met toekomstperspectief.

Samen met private en publieke partners wil Transitie Limburg werk maken van zonne- en windenergie en duurzame alternatieven voor jobs, omgeving en gezondheid.

In de week van de ‘Circulaire economie’ (voorlopige werktitel) in oktober dit jaar, brengen we diverse aspecten hiervan praktisch en bruikbaar in beeld voor alle Limburgers. Dit doen we ism de Provincie Limburg en verschillende partners (Hart boven hard, Bronsgroen, Greenpeace, volkstuinen, LETS Limburg, Vreucht van Eigen Bodem,..) .

Verslag Open Forum Transitie 08/11/2016

Er waren 13 geïnteresseerden verontschuldigd, en 21 aanwezigen.

Een beknopte schets plaatst Transitie Limburg in Transition Towns,  Transitie Vlaanderen en Limburg. Transitie Limburg wordt beknopt gesitueerd t.a.v. gelijkluidende initiatieven (UMB, Transitie Vlaanderen, TransLab (samenkomst 21/8), Transitienetwerk (Vlaanderen)). Samenwerken met alle krachten die zich inzetten voor transitie is wenselijk.

De nieuwe impuls komt er door de vraag naar een platform om ervaringen te delen, elkaar te vinden en ondersteuning te vinden, de behoefte aan een Limburgs netwerk rond transitie voor individuele personen en lokale initiatieven, maar ook een wisselwerking vinden met verschillende krachten vanuit beleid, onderwijs, middenveld, en de vraag voor een provinciale ontmoetingsdag (2017).

De twee heel praktische actiepunten (website, Ontmoetingsdag) en de transparantie van de werking en de groep die dit wil realiseren,  en duidelijkheid voor buitenstaanders (ook overheden en diensten) maken het zinvol om het statuut van vzw aan te nemen.

openforum1Het rondje kennismaking brengt ook verwachtingen voor deze samenkomst naar boven.

Statuten: de doelstellingen worden aangevuld en verduidelijkt. 14 aanwezigen geven zich op als lid, 7 als stichtend lid/bestuurder. Publicatie wordt zo spoedig mogelijk in orde gemaakt.

Iedereen brengt actiepunten aan, die daarna geturfd worden om er de belangrijkste uit te halen. Na de pauze gaan er 4 groepjes aan de slag.

Werkgroepje website & sociale media
Voor de ideeën die we willen realiseren hebben we zelf de knowhow niet. We willen wel een duidelijk concept uitschrijven, en daarna via 2 kanalen zoeken naar een vrijwilliger/medewerker, en bij informatica-opleidingen informeren naar mogelijke afstudeerprojecten.

Werkgroepje: jongeren (bereiken)
Luca & Hugo lanceren een doodle om met geïnteresseerden samen te komen. Wie komt er nog meedenken op vrijdag 09/12 om 18u30 bij Luca & Marleen, Herk-de-Stad?

Werkgroep energie: biomassacentrale in Langerlo
Vanuit Greenpeace gaan we een breed platform van organisaties/individuen samenbrengen om een alternatief aan te bieden voor deze biomassacentrale van Granuul Invest. De bedoeling is dat we deze gelegenheid aangrijpen om neen te zeggen tegen de centrale en een plan uitwerken dat heel Limburg, zowel op sociaal als ecologisch vlak, ten goede komt. Hiermee houden we natuurlijk ook rekening met de schadelijke gevolgen voor mens en milieu wereldwijd. Samenkomst op wo 14/12 rond 17u in Genk

Werkgroep ‘Ontmoetingsdag’ = voorlopige werktitel  , we zoeken een wervende oneliner.
We komen samen op 13/12 om 19.30u. bij Luca en Marleen, Schulen. Iedereen welkom.

Als voorbereiding :

  • Wordt het een interne ontmoeting en / of een externe ?
  • Bekijk internet voor voorbeelden /vormen van transitie/events elders….

openforum2Een plenair rondje brengt de eerste praktische afspraken van de werkgroepen samen.

Een korte evaluatie leert dat veel, maar lang niet alle verwachtingen zijn ingelost. Iedereen is al druk en geëngageerd bezig, en Transitie Limburg mag geen te grote extra belasting worden.

Veel aanwezigen zeggen dat ze een goed gevoel aan deze samenkomst overhouden, en dat ze ervaren niet (meer) allen te staan met hun ideeën en plannen.

Demain (film, 2015)

(overgenomen van Toverlevenaar)

demain2Een film vol goede voorbeelden en hoop. Ik zag hem deze week voor de 2de keer. Met al die prachtige initiatieven die ik hier om de hoek nergens kan bespeuren. Hier en daar een spatje, een aanzet, een begin… Vaak met vallen en opstaan. En toch weten we allemaal dat verandering nodig is. Demain, dat is toch morgen?

Bloeiende alternatieven voor energie, economie, democratie en onderwijs komen aan bod. De kleinschalige en biologische productie van ons voedsel is de belangrijkste basis voor een leefbare wereld. Het lijkt allemaal te kunnen. Nu reeds. Ergens. Maar hier amper. Morgen?

demain3Het is in ieder geval een mooie prent om in groep te bekijken en er over na te kaarten. Zoeken naar haalbare mogelijkheden. Zoeken naar samenwerking. Als er 1 ding duidelijk is, dan is dat wel dat we geen heil moeten verwachten van politiek en grote bedrijven. Die hangen vast in geldelijke belangen en relaties, groei en winst. We moeten zelf, lokaal, nieuwe initiatieven opzetten, en een leefbaar alternatief uitbouwen naast de bestaande rat race naar de afgrond.

Pioniersvluchten naar Mars zullen de aarde niet redden. Maar ze geven wel aan dat we begrijpen dat we de aarde vernielden. En de mensheid. Maar het blijft een vlucht. Morgen, lijkt soms even ver weg als Mars.

demain1Maar mijn appels zijn bijna rijp. De druiven vallen goed mee dit jaar. De rupsen vreten de Oostindische kers op. Er zit wat schimmel op de barstende tomaten. En het grondwater uit de put krijgt een onverklaarbare en onaangename geur. En op 6 november proberen we weer een paar honderd mensen te bereiken met lokale producten op “Vreucht van eigen bodem”.

En af en toe denk ik dat de bierkaai wat afbrokkelt. Niets doen is geen optie. Vonden de filmmakers ook. Mooi toch? Hopelijk zet het meer in beweging dan een filmprojector. Kijk maar eens…

(En nodig buren, vrienden en familie uit.)